Seramik Yapıştırıcı Çeşitleri: C1, C2, T, E, S1 Ne Demek? Hangisi?

Seramik yapıştırıcı çeşitleri, torbanın üzerindeki TS EN 12004 koduyla ayrılır: C1 veya C2 harcın yapışma gücünü, T kaymayı, E açık bekletme süresini, S1 ve S2 esnekliği gösterir. Kısaca kural şudur: normal seramik ve iç mekân için C1TE yeterli, porselen ve granit seramikte C2TE, yerden ısıtma, dış mekân ve eski seramik üzerinde ise C2TE S1 veya S2 gerekir.

Aşağıda her harfin ne anlama geldiğini, hangi karo ve yüzeye hangi sınıfın seçileceğini ve bunların Weber seramik yapıştırıcıları içindeki karşılığını anlatıyoruz. Ürün sınıfları ve sarfiyatlar Weber teknik föylerinden alınmıştır.

TS EN 12004 sınıfları: harfler ne anlatır?

TS EN 12004, seramik yapıştırıcılarını laboratuvar testlerine göre sınıflandıran standarttır. Kod üç parçadan oluşur: harcın türü, performans seviyesi ve ek özellikler.

Harç türü: C, D, R

• C (cementitious): Çimento esaslı toz yapıştırıcı. Suyla karıştırılır. Piyasadaki torbaların neredeyse tamamı bu türdür.
• D (dispersion): Akrilik dispersiyon esaslı, kullanıma hazır macun. Kovadan doğrudan sürülür, su katılmaz.
• R (reaction resin): Epoksi veya poliüretan gibi reaksiyonla sertleşen reçine yapıştırıcılar. Kimyasal dayanım gereken özel işlerde kullanılır.

Performans seviyesi: 1 ve 2

1 normal yapıştırıcıyı, 2 geliştirilmiş yapıştırıcıyı gösterir. Çimento esaslı harçlarda C1 için istenen çekme yapışma dayanımı en az 0,5 N/mm², C2 için en az 1 N/mm²’dir. Her iki sınıfta da bu değer suya daldırma, ısı yaşlandırma ve donma-çözülme testlerinden sonra da sağlanmalıdır. Su emmesi düşük karolarda (porselen, granit seramik) harç karoya “emilerek” tutunamadığı için C2 seviyesi gerekir.

Ek özellikler: F, T, E

• F (hızlı priz): Harç kısa sürede dayanım kazanır; standarda göre 6 saat sonunda en az 0,5 N/mm² yapışma sağlamalıdır. Derz ve trafiğe erken açılması gereken işler içindir.
• T (kayma azaltılmış): Duvara yapıştırılan karo kendi ağırlığıyla en fazla 0,5 mm kayar. Duvarda fayansı yukarıdan aşağıya döşemeyi kolaylaştırır.
• E (uzatılmış açık bekletme süresi): Malayla sürülen harç en az 30 dakika boyunca karoyu tutacak kadar yapışkan kalır. Normal çimento esaslı harçta bu süre en az 20 dakikadır.

Esneklik: S1 ve S2

S sınıfı, harcın bükülmeden kırılmadan ne kadar şekil değiştirebildiğini gösterir. S1 deformasyon kabiliyeti 2,5 mm ile 5 mm arasında olan esnek harçtır, S2 ise 5 mm ve üzeri olan yüksek esnek harçtır. Yerden ısıtma, güneş alan teras, dış cephe ve havuz gibi ısınıp soğuyan veya hareket eden yüzeylerde esnek sınıf aranır.

Örnek okuma: C2TE S1, çimento esaslı, geliştirilmiş, kayma azaltılmış, açık bekletme süresi uzatılmış ve esnek bir yapıştırıcı demektir. D2T ise kullanıma hazır, geliştirilmiş ve kayma azaltılmış macun yapıştırıcıdır.

Karo türüne göre seçim

• Normal seramik ve duvar fayansı: Su emmesi yüksek olduğu için iç mekânda C1T veya C1TE yeterlidir.
• Porselen ve granit seramik: Su emmesi çok düşüktür, en az C2TE kullanılır. Dış mekânda veya yerden ısıtmalı zeminde S1 ya da S2 eklenir.
• Büyük ebat (60×60 ve üzeri): C2TE alt sınırdır. Karo büyüdükçe hem zemine hem karonun arkasına harç sürülür, dış mekânda ve cephede esnek sınıf seçilir.
• Cam mozaik: İç mekânda C1TE sınıfı Weber ürünlerinin bazıları cam mozaiği föyünde sayar. Dış duvarda ve havuzda C2TE S2 tercih edilir; beyaz harç, mozaiğin rengini bozmaz.

Yüzeye göre seçim

• İç mekân, kuru alan: C1TE.
• Islak hacim (banyo, mutfak, WC): İç mekânda C1TE kullanılabilir; zeminde ve duş alanında önce su yalıtımı yapılmalıdır.
• Dış zemin, teras, balkon: En az C2TE; güneş alan teraslarda S1 veya S2 daha güvenlidir.
• Dış cephe: C2TE S2 ve föydeki ebat-yükseklik sınırlarına uyum.
• Havuz: C2TE S1 veya S2, föyünde havuz yazan ürün.
• Yerden ısıtma: C2TE S1 veya S2. Esnek olmayan C2TE harçların çoğu föyde bu iş için yasaklanmıştır.
• Eski seramik üzeri: C2 sınıfı ve astar şarttır. Sırlı yüzeye harç tek başına tutunmaz.
• Alçıpan ve alçı sıva: C1 harçların çoğu föyde alçıpan için kullanım dışıdır. Alçı yüzeyde Weber’in alçı için önerdiği astarla birlikte C2 sınıfı harç ya da duvarda D2T macun yapıştırıcı seçilir.

Uygulama, önerilen sınıf ve Weber ürünü

Tablodaki her ürünün föyünde ayrıca sınırlar var. Örneğin weberkol flex porselen esnek sınıf olmadığı için yerden ısıtmada ve dış cephede kullanılmaz. weberkol XL flex plus cephede 2000 cm²’ye kadar karoda 6 metreye, 2000–3600 cm² arası karoda 3 metreye kadar uygulanır. weberkol fix ise zeminde kullanılmaz, dış duvarda en fazla 200 cm² karo ve 6 metre yükseklik sınırı vardır. Tüm seçenekleri Weber ürünleri sayfasında görebilirsiniz.

Adım adım uygulama

1. Yüzeyi hazırlayın. Şap veya sıva sağlam, temiz, tozsuz ve yağsız olmalı. Eski seramikte boşalmış karoları sökün, kalanları yağdan arındırın ve weberprim TG 5 ile astarlayın; föye göre seramik döşemeye en az 4 saat sonra geçilir. Diğer seçenekler için Weber astarlar kategorisine bakın. Weber’in akrilik astarları alçı yüzeyler için değildir, alçıda ayrı astar kullanılır.
2. Harcı karıştırın. Föydeki su miktarını ölçerek koyun (25 kg için ürüne göre yaklaşık 6–8 litre), düşük devirli mikserle topaksız hale getirin, kısa bir dinlenmeden sonra tekrar karıştırın.
3. Mala dişini seçin. Weber föylerindeki genel tabloya göre 120 cm²’ye kadar karoda 6 mm, 120–500 cm² arasında 8 mm, daha büyük karolarda 10 mm dişli mala kullanılır.
4. Harcı açık süreye göre yayın. Harcı önce malanın düz tarafıyla bastırarak, sonra dişli tarafla tarayın. Sadece açık bekletme süresi içinde kaplayabileceğiniz kadar alan açın; Weber ürünlerinde bu süre ürüne göre 15–40 dakikadır.
5. Büyük karoda çift taraflı yapıştırın. Harcı karonun arkasına da ince bir kat sürün. Eşik ürüne göre değişir: örneğin weberkol flex pool ve weberkol rapid föylerinde iç zeminde granit ve sırlı porselende 500 cm², seramikte 1100 cm² üstü karolarda çift taraflı yapıştırma istenir. Dış mekânda her ebatta çift taraflı çalışılır.
6. Karoyu yerleştirin ve bastırın. Karoyu hafifçe kaydırarak harca oturtun, lastik tokmakla vurun. Ara ara bir karoyu kaldırıp arkasının dolu olduğunu kontrol edin.
7. Derz zamanını bekleyin. Weber föylerinde derz genellikle 24 saat sonra yapılır; bazı ürünlerde zeminde 48 saat istenir, weberkol rapid’de ise 4 saat yeterlidir. Derz için Weber derz dolguları arasından, örneğin weberjoint flex seçilebilir.

Açık bekletme süresi nasıl kontrol edilir?

Açık bekletme süresi, harç yayıldıktan sonra karonun hâlâ sağlıklı yapışabildiği süredir. Pratik kontrol için parmağınızı taranmış harca dokundurun: parmağa harç bulaşıyorsa yapıştırma yapılabilir, bulaşmıyorsa yüzey kabuk bağlamıştır. Bu durumda harcı malayla kazıyıp yeniden sürün; üstüne su serpmek çözüm değildir. Sıcak ve rüzgârlı havada bu süre föydeki değerden kısalır.

Sık yapılan hatalar

• Porselene C1 harç kullanmak: İlk aylarda sorun çıkmaz, sonra karolar boşalır ve tıkırdar.
• Noktasal yapıştırma: Karonun köşelerine ve ortasına harç koyup bastırmak altta boşluk bırakır, karo kırılır veya su toplar.
• Büyük karoda tek taraflı yapıştırma: 60×60 ve üzeri porselende karo arkasını harçlamamak en yaygın boşalma nedenidir.
• Fazla su katmak: Harç kolay yayılır ama dayanımı düşer, kayma artar.
• Açık süreyi aşmak: Kabuk bağlamış harca yapıştırılan karo yalnızca yüzeyden tutunur.
• Astar atlamak: Eski seramik ve alçı yüzeyde astarsız uygulama yapışmayı zayıflatır.
• Yerden ısıtmada esnek olmayan harç: Isınıp soğuyan zeminde S sınıfı olmayan harç çatlar.
• Uygun olmayan sıcaklıkta çalışmak: Weber föylerinde uygulama sıcaklığı +5 °C ile +35 °C arasıdır.

Kaç torba seramik yapıştırıcı gerekir?

Hesap basittir: alan (m²) × föydeki sarfiyat (kg/m²) ÷ 25 kg. Küçük karo ve tek taraflı yapıştırmada alt değer, büyük karo ve çift taraflı yapıştırmada üst değer alınır. Kesim ve fire için yukarı yuvarlayın.

Örnek 1, banyo duvarı: 24 m² duvara 25×40 cm (1000 cm²) fayans weberkol serakol ile döşenecek. Föydeki ortalama sarfiyat 4–6 kg/m². Orta değerle 24 × 5 = 120 kg, yani 120 ÷ 25 = 4,8, 5 torba.

Örnek 2, teras zemini: 18 m² teras 60×60 cm (3600 cm²) granit seramikle weberkol XL flex plus kullanılarak kaplanacak. Föyde sarfiyat tek taraflı 4–5,5 kg/m², çift taraflı 5–8 kg/m² olarak verilir. Dış mekânda çift taraflı yapıştırma ve 10 mm mala gerektiği için üst değerle 18 × 8 = 144 kg, yani 5,76, 6 torba.

Zemin bozuksa harç kalınlaşır ve sarfiyat artar. Föylerdeki uygulama kalınlığı 3–10 mm’dir, bunun üstündeki bozukluk yapıştırıcıyla değil önceden tesviye ile giderilmelidir.

Sık sorulan sorular

C2TE S1 ne demek?

Çimento esaslı (C), geliştirilmiş yapışma gücüne sahip (2), kayma azaltılmış (T), açık bekletme süresi uzatılmış (E) ve esnek (S1) yapıştırıcı demektir. Yerden ısıtma, dış mekân ve havuz gibi hareketli yüzeyler için uygundur.

Porselen seramik için hangi yapıştırıcı kullanılır?

İç mekânda ve dış zeminde en az C2TE gerekir, örneğin weberkol flex porselen. Yerden ısıtmalı zeminde veya dış cephede C2TE S1 ya da S2 seçilmelidir.

Fayans yapıştırıcısı ile seramik yapıştırıcısı farklı mı?

Hayır, aynı ürün grubudur. Belirleyici olan isim değil, torbadaki TS EN 12004 sınıfıdır. Duvar fayansında C1TE çoğu iç mekân işi için yeterlidir.

Eski seramiği sökmeden üzerine seramik yapıştırılır mı?

Evet, ama sağlam karolar üzerine, astar sürüldükten sonra ve föyünde “eski seramik üzeri” yazan bir harçla. C1TE sınıfı serakol ve dinamik bu iş için föyde kullanım dışıdır; weberkol flex extra veya XL flex plus tercih edilir.

Banyoda C1TE yeterli mi?

Normal seramik ve fayansla iç mekân ıslak hacimde yeterlidir; weberkol serakol ve weberkol dinamik bu iş için önerilir. Banyoda porselen veya büyük ebat karo kullanıyorsanız C2TE sınıfına geçin.

Seramik yapıştırdıktan kaç saat sonra derz yapılır?

Weber ürünlerinde çoğunlukla 24 saat sonra; bazı ürünlerde zeminde 48 saat beklenir. Hızlı priz alan C2F sınıfı weberkol rapid ile derz 4 saat sonra yapılabilir.

Sipariş ve teklif

CNR Yapı Market olarak Weber seramik yapıştırıcı, astar ve derz dolgularını İstanbul’daki adresinize veya şantiyenize gönderiyoruz. Karo ebadınızı, metrekareyi ve uygulama yerini iletirseniz doğru sınıfı ve torba sayısını birlikte belirleyelim. Güncel fiyat için ürün sayfasından teklif alabilir ya da 0539 543 55 60 – 0543 195 04 60 numaralarından telefon ve WhatsApp ile bize ulaşabilirsiniz. Nakliye ücreti sepet ağırlığına göre ödeme sayfasında hesaplanır.